Makaleler

Aracım sele kapıldı: Zararı kim öder? Kasko, belediye ve izlenecek yol

6 dk okumaKasko GŞ A.4.5; TTK m.1446; İYUK m.13; Yargıtay 4. HD; Danıştay 8. D.

Kısaca

  • Kasko genel şartlarında sel ve su baskını, ek sözleşmeyle teminata alınabilen zararlar arasındadır; poliçenizde bu teminatın olup olmadığına bakın.
  • Yargıtay, sel suyuna giren aracın motorunun su çekip kilitlenmesini sel ve su baskını teminatı kapsamında saymıştır.
  • Altyapı ihmali varsa belediye veya su idaresine karşı tam yargı davası yolu vardır; önce olayı öğrenmeden itibaren bir yıl içinde idareye başvurmak gerekir.
  • Suda kalan motoru yeniden çalıştırmayın; fotoğraf ve video çekin, sigortacıya gecikmeksizin bildirin.

Önce kendinizi koruyun, sonra delil toplayın

Yükselen suyun içindeki araca dönmeyin; can güvenliği her hasarın önündedir. Su çekildikten sonra yapılacaklar ise tazminatın kaderini belirler:

  • Motoru yeniden çalıştırmayın. Suda stop etmiş bir aracı çalıştırmak hasarı büyütebilir ve sigortacıyla "zararı siz artırdınız" tartışmasına kapı açar.
  • Fotoğraf ve video çekin: suyun seviyesi, aracın konumu, tıkalı mazgallar, taşan dere, sokaktaki diğer araçlar. Tarih ve konum bilgisi görünür olsun.
  • Sigortacıya gecikmeksizin bildirin. Türk Ticaret Kanunu m.1446'ya göre sigorta ettiren, rizikonun gerçekleştiğini öğrenince durumu gecikmeksizin sigortacıya bildirir; geç bildirim zararı artırmışsa kusurun ağırlığına göre tazminattan indirim yapılabilir.
  • Tanıkları ve resmi kayıtları not edin: komşular, itfaiye veya belediye ekiplerinin müdahalesi, meteoroloji uyarıları.

1. yol: Kasko

Zorunlu trafik sigortası, başkasına verdiğiniz zararı karşılar; kendi aracınızın sel hasarını karşılamaz. Bu hasar için bakılacak poliçe kaskodur.

Kara Taşıtları Kasko Sigortası Genel Şartları'nda "sel ve su baskını ile meydana gelen zararlar", A.4 maddesinde ek sözleşmeyle teminat kapsamına dahil edilebilecek zararlar arasında sayılır (A.4.5). Yani teminat genel şartlarda kendiliğinden yoktur; poliçenize eklenmiş olması gerekir. Piyasadaki kasko poliçelerinin çoğunda bu teminat bulunur, ama emin olmak için poliçenizin teminat tablosuna bakın.

Motor su çektiyse kasko öder mi?

Sigortacıların en sık itirazı, motor hasarının "arıza" ya da "sürücü hatası" olduğudur. Yargıtay 4. Hukuk Dairesi'nin 26.06.2024 tarihli kararında (E.2024/4448, K.2024/6570), şiddetli yağıştan oluşan su birikintisine giren aracın motorunun hava kanalından su çekip kilitlenmesi, genel şartların A.4.5 maddesi kapsamında teminat içinde kabul edilmiş; sigortacının hasarın teminat dışında kaldığına ilişkin somut delil sunamadığı vurgulanmıştır. Yargıtay 17. Hukuk Dairesi de suda stop eden ve çalıştırılmaya çalışılan aracın sonradan ortaya çıkan motor hasarında sel teminatı bulunan kasko şirketinin sorumluluğunu kısmen kabul eden hükmü onamıştır (E.2019/5289, K.2020/7445).

Bu kararlar her dosyada aynı sonucu garanti etmez; hasarın selden mi yoksa önceki bir arızadan mı kaynaklandığı bilirkişi incelemesiyle belirlenir. Bu yüzden ilk günden toplanan fotoğraf ve ekspertiz kayıtları belirleyicidir.

Sigortacı ödemezse

Kasko şirketi ödemeyi reddeder veya eksik öderse, şirkete yazılı başvurudan sonra Sigorta Tahkim Komisyonuna başvurulabilir ya da dava açılabilir. Yukarıdaki Yargıtay 4. Hukuk Dairesi kararı da Sigorta Tahkim Komisyonu sürecinden gelmiştir.

2. yol: Belediye ve su idaresine karşı tazminat

Kasko yoksa veya zararın bir kısmı karşılanmadıysa, altyapıdaki ihmal nedeniyle idarenin sorumluluğu gündeme gelir. Anayasa m.125 uyarınca idare, kendi eylem ve işlemlerinden doğan zararı ödemekle yükümlüdür. Yağmur suyu kanalları, mazgalların temizliği ve dere ıslahı gibi hizmetler belediyelerin ve büyükşehirlerde su idarelerinin görev alanındadır.

Danıştay 8. Dairesi, 2009'daki Ayamama Deresi taşkınında açık otoparkta hasar gören bir araçla ilgili 08.10.2025 tarihli kararında (E.2024/582, K.2025/7421) zararı şöyle paylaştırmıştır: aşırı yağışın etkisi %40, dere yatağında yapılaşmaya izin veren ilçe belediyesi %20, dere ıslahını yeterince yapmayan İSKİ %20, ruhsatsız otoparkı denetlemeyen büyükşehir belediyesi %10, ruhsatsız faaliyet gösteren otopark işletmecisi %10.

Karar iki şeyi gösteriyor: Sel "doğal afet" diye idarenin sorumluluğu kendiliğinden ortadan kalkmaz; ama doğal afetin payı tazminattan düşülür ve sorumluluk birden fazla idare arasında paylaştırılabilir.

Süre: önce idareye başvuru

İdari eylemden doğan zararlarda doğrudan dava açılmaz. İdari Yargılama Usulü Kanunu m.13'e göre, zararı öğrendiğiniz tarihten itibaren bir yıl ve her hâlde olaydan itibaren beş yıl içinde ilgili idareye başvurmanız gerekir. İdare talebi reddederse veya otuz gün içinde cevap vermezse, bunu izleyen dava süresi içinde idare mahkemesinde tam yargı davası açılabilir.

DikkatKasko şirketi zararınızı öderse, ödediği tutar kadar sizin yerinize geçerek idareye rücu edebilir; Danıştay'daki Ayamama davası da sigorta şirketi tarafından açılmıştır. Kasko ödemesiyle karşılanmayan kısım (muafiyet, değer kaybı gibi) için ise kendi başvurunuzu süresinde yapmanız gerekir.

Kısaca yol haritası

DurumNe yapmalı?
Kaskoda sel ve su baskını teminatı varGecikmeksizin bildirim, ekspertiz; ödeme olmazsa Sigorta Tahkim Komisyonu veya dava.
Kasko yok veya zarar tam karşılanmadıAltyapı ihmali delilleriyle bir yıl içinde belediye/su idaresine başvuru, ardından tam yargı davası.
Araç ücretli bir otoparktaydıOtopark işletmecisinin sorumluluğu da ayrıca değerlendirilmeli.

Benzer bir tazminat sürecini trafik kazası özelinde trafik kazası ve sigorta başvurusu yazımızda da anlattık.

Kaynak notuKasko Genel Şartları A.4.5 hükmü, anılan Yargıtay kararındaki atıftan; TTK m.1446 ve İYUK m.13 mevzuat metninden; Danıştay kararı tam metninden aktarılmıştır. Bu yazı genel bilgilendirme amaçlıdır, hukuki danışmanlık değildir; her dosyanın sonucu kendi delillerine göre değişir.

Aradığınız konu yok mu? Yazılmasını istediğiniz bir konuyu iletin; sık sorulan konuları öne alıyoruz.

WhatsApp'tan konu önerin

Bu yazı genel bilgilendirme amaçlıdır ve somut olaya ilişkin hukukî görüş yerine geçmez.

MY
MY HukukMakale
Bizi arayın
WhatsApp'tan yazın